علاء الدوله سمنانى
مقدمه 30
مصنفات فارسى ( فارسى )
الكاملين ؛ در حالى كه مؤلف در آغاز رساله به وجه تسميهء آن به اين گونه توجه داده است : « چون اين بيان موجب شادى دل سالكان عامل و تفرجگاه كاملان دريادل آمد نام او را در غيب فرحة العاملين و فرجة الكاملين نهادند « 37 » » . از رسالهء مورد بحث يك نسخه در دار الكتب قاهره به شماره ( 11 - م مجاميع فارسى ) موجود است كه طرازى آن را به خط مؤلف ، و مكتوب شعبان 703 هجرى دانسته « 38 » ، و ليكن نسخهء مزبور به خط مؤلف نيست بلكه نزديك به زمان او و از روى خط او توسط يكى از ياران او استنساخ شده است . چنان كه در ترقيمهء آن آمده : و هذا منقول من خط المخدوم يقول ابى المكارم احمد بن محمد بن احمد البيابانكى . . . كتبته للولد الاعز عزيز الدين محمد الدهستانى فى شهر المعظم شعبان سنة ثلاث و سبعمائة » . * شرح حديث ارواح المؤمنين / گزارشى است كوتاه و عرفانى كه مؤلف بر حديث « ارواح المؤمنين طير خضر . . . الى آخره » نوشته است . اين حديث نبوى در بيشترينهء كتب حديث عامه و خاصه آمده « 39 » ، و ليكن سمنانى آن را از روايت رضى الدين حسن بن محمد الصغانى لاهورى - از فقيهان و لغويان و محدثان مشهور ، متوفى 650 هجرى كه در مشارق الانوار النبوية من صحاح الاخبار المصطفوية « 40 » آورده - نقل كرده است . از اين رساله دو نسخه در دست است : يكى نسخهء دار الكتب القاهرة : / قا / كه به همراه ديگر رسائل او از روى خط مؤلف در 713 هجرى استنساخ شده است و به شمارهء ( 11 - مجاميع فارسى ) در كتابخانهء مذكور نگهدارى مىشود ، و ديگرى نسخهء شمارهء 2844 كتابخانهء مدرسه سپهسالار : / سپ /
--> ( 37 ) . فرحة العاملين ، بند 12 ( 38 ) . - فهرس مخطوطات 2 / 28 ، فهرست نسخههاى خطى فارسى 97 - 1296 ( 39 ) . - صحيح مسلم ، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقى 3 / 1503 ، نيز - به بخش توضيحات و ارجاعات همين رساله ، كه از روايتهاى مختلف آن ياد كردهام . ( 40 ) . - حاجى خليفه ، كشف الظنون ، ستون 1688 ، ابن تغرى بردى ، النجوم الزاهره 7 / 26 ، ياقوت ، معجم البلدان 9 / 189 ، الجزرى ، اللباب 2 / 242